Mieszkańcy
Sprawdź, jak realizacja farmy wiatrowej w gminie wpływa na życie społeczności lokalnej
Korzyści dla gminy
Projekty energetyki wiatrowej przynoszą korzyści lokalnym społecznościom, poprawiając klimat i ograniczając emisję szkodliwych gazów. Gminy zyskują na wysokich podatkach od farm wiatrowych (nawet 200 tys. złotych za turbinę, co przy kilku turbinach może zwiększyć budżet gminy o około milion złotych rocznie), przyciąganiu inwestorów i tworzeniu miejsc pracy. Zapowiedziany w ustawodawstwie program wirtualny prosument umożliwi mieszkańcom nabycie udziałów w elektrowniach wiatrowych i czerpanie bezpośrednich korzyści ze sprzedaży zielonej energii.
Nie uważamy naszych projektów za w pełni udane, dopóki nie widzimy, że inni czerpią z nich korzyści. Oznacza to tworzenie nowych możliwości i nowej dynamiki społeczno-gospodarczej dla rozwoju regionu.
Produkcja czystej energii na terenie gminy
Podniesienie prestiżu gminy jako dbającej o ochronę środowiska i nowoczesnego miejsca rozwoju biznesu.
Korzyści finansowe
Wpływy do budżetu gminy z podatków od farmy wiatrowej, udostępnienie mieszkańcom części energii produkowanej przez farmę i obniżenie rachunków za energię elektryczną.
Rozwój regionu oraz lokalnej infrastruktury
Dodatkowe źródło przychodu dla mieszkańców podczas budowy farmy: budowa dróg dojazdowych, noclegi, gastronomia.
Rozwój regionu oraz edukacja
Realizacja projektów społecznych edukacyjnych i ochrony przyrody (np. ścieżki edukacyjne, zajęcia w szkołach, partnerstwo w imprezach lokalnych).
Potencjalne oddziaływania farmy wiatrowej
Akustyczne - hałas turbin wiatrowych
Hałas turbiny wytwarzany jest przez obracające się łopaty wirnika, ale jego poziom jest ściśle regulowany i podlega określonym limitom[1]. Dzięki postępowi technologicznemu współczesne turbiny są cichsze od tych starszych.
[1] Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (tj. Dz.U. 2014 poz. 112)
Przyszłe projekty wiatrowe będą miały mniej turbin na tym samym obszarze i dodatkowo będą one cichsze, mocniejsze i bardziej wydajne.
Warto pamiętać, że oprócz ustawowych odległości od zabudowy (obecnie 700 metrów), lokalizacja turbin wiatrowych zależy od dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku:[2]
zabudowa jednorodzinna 40 dB porą nocną i 50 dB porą dzienną,
zabudowa wielorodzinna, zbiorowa i zagrodowa 45 dB porą nocną i 55 dB porą dzienną.
Dla porównania hałas drogowy ma poziom dopuszczalny 56 dB porą nocną, przy czym jest to wartość uśredniona dla 8 godzin. Z tego wynika, że w najgorszej godzinie nocy dopuszczalny poziom hałasu drogowego wynosi około 60 dB, a więc różnica dopuszczalnych poziomów hałasu drogowego i turbin wiatrowych wynosi odpowiednio ok. 15 i 20 dB. Turbiny są zaprogramowane tak, aby automatycznie przechodzić w tryb o obniżonym poziomie hałasu, jeśli istnieje ryzyko przekroczenia limitów.
Najnowsze turbiny wykorzystywane na lądzie o mocy około 5 MW wyposażone są w systemy tłumienia dźwięku. Wykorzystują one izolacje wewnątrz gondoli, aby wyciszać dźwięki wynikające z pracy wiatraka, hałas pochodzący z obrotu śmigieł rotora jest zmniejszany dzięki zastosowaniu ząbkowania (kształt piły na tylnej części łopatek) oraz powolniejszym obrotom wirnika. Przewiduje się dalszą systemtyczną redukcję hałasu turbin wiatrowych.
Analizy pracy turbin na przestrzeni lat wykazują, że wzrost mocy i wysokości turbin nie wpływa na poziom generowanego hałasu. Przeanalizowano najczęściej instalowane modele turbin popularnych producentów (Vestas oraz Siemens) na przestrzeni lat, najnowsze 5 MW turbiny o wysokości 202 metrów z ząbkowanymi łopatami generują taki sam hałas (ok. 105 dB) jak mniejsze turbiny o wysokości 149 metrów. Turbiny powyżej 200 metrów są natomiast cichsze o 2,4 dB w porównaniu do mniejszych turbin bez ząbkowanych łopat.
Sporządzanie analiz akustycznych i map hałasu
Ocena oddziaływania na środowisko, w tym modelowanie akustyczne, jest kluczowa dla elektrowni wiatrowych. Analizy te pomagają odpowiednio rozmieścić turbiny, aby spełniały normy hałasu i były odpowiednio oddalone od zabudowy mieszkalnej.
Podczas oceny oddziaływania przyjmuje się maksymalny poziom mocy turbin i ich jednoczesną pracę. W rzeczywistości taka sytuacja jest mało prawdopodobna i dźwięk generowany przez farmy wiatrowe jest na co dzień cichszy. Według Polskiego Stowarzyszenia Energetyki Wiatrowej[3] turbiny wiatrowe mogą wytwarzać energię przez około 3000 godzin rocznie. Wskaźnik wykorzystania mocy (określa ile czasu w roku turbina jest w stanie produkować energię) zależy od warunków wietrznych oraz rodzaju i mocy turbiny, wynosząc 30–35% dla turbin 2–3 MW i 40–50% dla turbin powyżej 5 MW. Turbiny nie pracują 24/7, więc rzeczywiste wskaźniki mogą być nawet niższe.
[2] Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 1 października 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku.
[3] Energetyka wiatrowa w Polsce 2023, PSEW 2023
Po wybudowaniiu farmy wiatrowej wykonuje się również porealizacyjną analizę akustyczną oraz cykliczne pomiary hałasu, porównujące obliczenia na potrzeby raportu z rzeczywistymi pomiarami poziomu hałasu. W przypadku stwierdzenia przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu konieczne jest wskazanie w analizie porealizacyjnej środków ograniczających oddziaływanie farmy do wartości dopuszczalnych.
Infradźwięki
Turbiny wiatrowe generują dźwięki słyszalne i niskiej częstotliwości (infradźwięki poniżej 20 Hz), które nie są wykrywane przez ludzi jako hałas. Dźwięki o niskiej częstotliwości mogą być odbierane jako wibracje lub szumy.
Generalnie jednak, im niższa częstotliwość, tym większy musi być poziom ciśnienia akustycznego ("głośność"), aby częstotliwość ta była odbierana. Turbiny wiatrowe generują niskie poziomy ciśnienia akustycznego, a powstające infradźwięki są poniżej progu odczuwalności przez człowieka. W odległości większej niż 700 m od turbiny emitowane infradźwięki są w rzeczywistości słabsze niż sam wiatr i nie można ich odróżnić od hałasu tła. Przeprowadzone liczne badania nie wykazują związku między infradźwiękami z turbin a zdrowiem człowieka.
Infradźwięki są powszechne, zarówno generowane naturalne, jak i wynikające z działalności ludzkiej.
"Nie ma dowodów na to, aby infradźwięki poniżej progu słyszalności mogły oddziaływać na fizjologię czy psychikę człowieka"
Jakobsen, 2005; Leventhall i in., 2003; Leventhall, 2006; Rogers, 2006; CCA, 2015
Przykładowe źródła generacji infradźwięków w środowisku
| Infradźwięki generowane naturalnie | Infradźwięki generowane przez działalnosć człowieka |
|---|---|
| burze i sztormy | miksery |
| wodospady | lodówki |
| fale morskie | odkurzacze |
| lawiny | klimatyzatory |
| silny wiatr | wentylatory |
| grzmoty | pompy, sprężarki |
| tornada | ciężkie pojazdy samochodowe |
| zorza polarna | dmuchawy |
| a także duże zwierzęta słonie, żyrafy, wieloryby i inne | turbiny wiatrowe i wiele innych |
Wirtualny prosument, czyli jak czerpać korzyści finansowe z farmy wiatrowej
Bezpośrednie korzyści z farmy wiatrowej to wysokie podatki dla gminy, przyciąganie inwestorów, tworzenie miejsc pracy i czynsze dzierżawne. Mieszkańcy będą mogli również nabyć udziały w elektrowni i czerpać korzyści ze sprzedaży zielonej energii dzięki programowi wirtualny prosument, który udostępni 10% mocy elektrowni lokalnej społeczności.
Zgodnie z nowelizacją Ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw[10], inwestor realizując projekt elektrowni wiatrowej przeznacza co najmniej 10% mocy zainstalowanej tej elektrowni wiatrowej do objęcia przez mieszkańców gminy na okres 15 lat, w celu uzyskania przez nich statusu prosumenta wirtualnego.
Wirtualny odbiorca może nabyć do 2 kW mocy z elektrowni wiatrowej na jednego prosumenta, czyli na każdy własny punkt poboru energii. Wykorzystuje energię wirtualnie, czerpiąc realną energię z sieci. Energia wyprodukowana w ramach porozumienia jest traktowana tak, jak energia wyprodukowana przez klasycznego prosumenta, tj. podlega zasadom bilansowania – co oznacza, że nadwyżki mogą być wprowadzone do sieci i odebrane w późniejszym terminie.
[10] Ustawa z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw
Gmina, na terenie której planowana jest budowa farmy wiatrowej odpowiedzialna jest za umożliwienie mieszkańcom tej gminy przystąpienia do nabycia udziałów w mocy zainstalowanej elektrowni, a tym samym stania się wirtualnymi prosumentami. Koszt objęcia udziału w mocy zainstalowanej elektrowni wiatrowej stanowi iloczyn tego udziału, wyrażonego w kW, oraz kosztu budowy elektrowni wiatrowej (maksymalny koszt budowy elektrowni określa wspomniana już ustawa).
Opisane regulacje dot. wirtualnego prosumenta elektrowni wiatrowych mają wejść w życie 2 lipca 2025r. Obecnie trwają prace nad nowelizacją ustawy, które regulują m.in. możliwość nabycia udziałów w mocy elektrowni wiatrowej nie tylko społeczności gminy, w której powstanie elektrownia, ale też mieszkańcom z sąsiadujących z inwestycją gmin.